Quay về Bạn đang ở trang: Home Giải trí Thơ Ta ca hát quá nhiều về tiềm lực!

Ta ca hát quá nhiều về tiềm lực!

Được đăng ngày Thứ ba, 07 Tháng 2 2017 19:30
loading...

Chia sẻ bài viết của bạn qua:

Hãy thức dậy, đất đai! 
cho áo em tôi không còn vá vai 
cho phần gạo mỗi nhà không còn thay bằng ngô, khoai, sắn... 
xin bắt đầu từ cơm no, áo ấm 
rồi thì đi xa hơn - đẹp, và giàu, và sung sướng hơn 


Khoáng sản tiềm tàng trong ruột núi non 
châu báu vô biên dưới thềm lục địa 
rừng đại ngàn bạc vàng là thế 
phù sa muôn đời như sữa mẹ 
sông giàu đằng sông và bể giàu đằng bể 
còn mặt đất hôm nay thì em nghĩ thế nào? 
lòng đất rất giàu, mặt đất cứ nghèo sao? 

*** 

Lúc này ta làm thơ cho nhau 
đưa đẩy mà chi mấy lời ngọt lạt 
ta ca hát quá nhiều về tiềm lực 
tiềm lực còn ngủ yên... 

*** 

Tôi lớn lên bên bờ bãi sông Hồng 
trong màu mỡ phù sa máu loãng 
giặc giã từ con châu chấu, con cào cào 
mương máng, đê điều ngổn ngang chiến hào 
trang sử đất ngoằn ngoèo trận mạc 
giọt mồ hôi nào có gì to tát 
bao nhiêu đời mặn chát các dòng sông 
bao nhiêu thời vỡ đê trắng đất mất đồng 
thuyền vỏ trấu mỏng manh ba chìm bảy nổi 
khúc dân ca cũng bèo dạt mây trôi 
hột gạo nõn nà hao gầy đi vì thiên tai 
đói thâm niên 
đói truyền đời 
điệu múa cổ cũng chậm buồn như đói... 

*** 

Tôi đã qua những chặng đường miền Trung bỏng rát và dai dẳng 
một bên là Trường-Sơn-cây-xanh 
bên còn lại Trường-Sơn-cát-trắng 
đồng bằng hình lá lúa gầy nhẳng 
cơn bão chưa qua, hạn hán đổ tới rồi 
ngọn cỏ nhọn thành gai mà trốn không khỏi úa 
đất nứt nẻ ngỡ da người nứt nẻ 
cơn gió Lào rát ruột lắm em ơi! 

Hạt giống ở đây chết đi sống lại 
hạt gạo kết tinh như hạt muối 
cây lúa đứng lên cũng đạp đất đội trời 

*** 

Tôi về quê em - châu thổ sáng ngời 
sông Cửu Long giãn mình ra biển 
đất cuồn cuộn sinh sôi và dịch chuyển 
cây mắm cây tràm lặn lội mở đường đi 

Đất tân sinh ngỡ ngọt ngào trên mặt 
lòng còn chát chua nào mặn nào phèn 
má sung sức và ba cường tráng thế 
man mác âu sầu trong câu hát ru em 

Đã qua đi những huyền thoại cũ mèm 
những đồng lúa ma không trồng mà gặt 
những ruộng cá không nuôi mà sẵn bắt 
những ghểnh cẳng, vuốt râu mà làm chơi ăn thật 
miếng ăn nào không nước mắt mồ hôi! 

Ruộng bát ngát đó thôi, và gạo đắt đó thôi 
đất ghiền phân vô cơ như người ghiền á phiện 
con rầy nâu khoét rỗng cả mùa màng 
thóc bỏ mục ngoài mưa thiếu xăng dầu vận chuyển 
phà Cần Thơ lê lết người ăn xin 
cây đàn hát rong não nề câu vọng cổ 
quán nhậu lai rai - nơi thừa thiếu trốn tìm 

*** 

Này, đất nước của ba miền cày ruộng 
chưa đủ no cho đều khắp ba miền 
ta ca hát quá nhiều về tiềm lực 
tiềm lực còn ngủ yên... 

*** 

Lúc này tôi làm thơ tặng em 
em có nghĩ tôi là đồ vô dụng? 
vô dụng lấy đi của cuộc sống những gì 
và trả lại được gì cho cuộc sống? 

Em có nghĩ tôi là con chích choè ăn và gại mỏ? 

Em có nghĩ tôi là tay chuyên sản xuất hàng giả? 

Em có nghĩ tôi là kẻ thợ chữ đục đẽo nát cả giấy 
múa võ bán cao trên trang viết mong manh? 
tình nghĩa nhập nhằng với cái hư danh 
tờ giấy chép văn thành tờ giấy bạc 

Em có nghĩ... 
mà thôi! 

*** 

Xin em nhìn kia – người cuốc đất 
(tôi cũng từng chai tay cuốc đất) 
cái cuốc theo ta đời này, đời khác 
lưỡi cuốc nhỏ nhoi liếm sạch cánh đồng rồi 
dướn mình cao 
chĩa cuốc lên trời 
bổ xuống đánh phập 
đẹp lắm chứ cái tạo hình cuốc đất! 

Xin em nhìn - người gánh phân, gánh thóc 
(tôi cũng từng mòn vai gánh phân, gánh thóc) 
kẽo kẹt hai vai một nhịp cầu vồng 
đẹp lắm chứ cái tạo hình gồng gánh! 

Những cái đẹp thế kia... em có chạnh lòng không? 
cái đẹp gợi về thuở ngày xưa ngày xửa 
nhịp theo tiết tấu chậm buồn 
cái đẹp ấy lẽ ra không nên tồn tại nữa! 

Em có chạnh lòng chăng 
giữa thành phố huy hoàng bạt ngàn quán nhậu 
bỗng hiện lù lù cái xe hơi chạy than 
vệt than rơi toé lửa mặt đường 

Em có chạnh lòng chăng 
xích lô đạp càng ngày càng nghênh ngang 
xích lô máy và xe lam chạy dầu vừa nã đại liên vừa phun khói độc 
người đi bộ vừa đi vừa nghĩ về tiềm lực 
tiềm lực còn ngủ yên... 

*** 

Tôi trót sinh ra nơi làng quê nghèo 
quen cái thói hay nói về gian khổ 
dễ chạnh lòng trước cảnh thương tâm 

Làng tôi xưa toàn nhà tranh vách đất 
bãi tha ma không một cái mả xây 
mùa gặt hái rơm nhiều, thóc ít 
lũ trẻ chúng tôi vầy đất tối ngày 

Thuở tới trường cũng đầu trần chân đất 
chữ viết loằng ngoằng củ sắn ngọn khoai 
thầy giáo giảng rằng 
nước ta giàu lắm!... 
lớp lớp trẻ con cứ thế học thuộc bài 

*** 

Lúc này 
tôi và em không còn là lũ trẻ con nữa 
ta biết buồn để biết lạc quan 
và, để nhắn lại sau ta cho lớp lớp trẻ con 
(dù sau này dầu mỏ đã phun lên 
quặng bô-xít cao nguyên đã thành nồi thành soong 
thành tàu bay hay tàu vũ trụ... 
dù sau này có như thế... như thế... đi nữa 
thì chúng ta vẫn cứ nên nhắn lại) 
rằng 
đừng quên đất nước mình nghèo! 

Lúc này 
tôi và em không còn là lũ trẻ con nữa 
tuổi thanh xuân trọn vẹn cuộc chiến tranh 
sau lưng ta là kỷ niệm bi tráng 
trước mặt ta vẫn con đường gập ghềnh 
vẫn trang trọng tấm lòng trung thực 
dù có thể lỗi lầm – làm thế nào mà biết trước 
dù có sao thì cũng phải chân thành 

Xưa mẹ ru ta ngủ yên lành 
để khôn lớn ta hát bài đánh thức 
có lẽ nào người lớn cứ ru nhau 
ru tiềm lực ngủ vùi trong thớ thịt 

*** 

Tiềm lực còn ngủ yên 
trong quả tim mắc bệnh đập cầm chừng 

Tiềm lực còn ngủ yên 
trong bộ óc mang khối u tự mãn 

Tiềm lực còn ngủ yên 
trong con mắt lờ đờ thủy tinh thể 

Tiềm lực còn ngủ yên 
trong lỗ tai viêm chai màng nhĩ 

Tiềm lực còn ngủ yên 
trong ống mũi khò khè không nhận biết mùi thơm 

Tiềm lực còn ngủ yên 
trong lớp da biếng lười cảm giác 

Năng động lên nào 
từ mỗi tế bào, từ mỗi giác quan 
cố nhiên cần lưu ý tính năng động của cái lưỡi 

*** 

Cần lưu ý 
lời nói thật thà có thể bị buộc tội 
lời nịnh hót dối lừa có thể được tuyên dương 
đạo đức giả có thể thành dịch tả 
lòng tốt lơ ngơ có thể lạc đường 

Cần lưu ý 
có cái miệng làm chức năng cái bẫy 
sau nụ cười là lởm chởm răng cưa 
có cái môi mỏng rát hơn lá mía 
hôn má bên này bật máu má bên kia 
có trận đánh úp nhau bằng chữ nghĩa 
khái niệm bắn ra không biết lối thu về 

Cần lưu ý 
có lắm sự nhân danh lạ lắm 
mượn áo thánh thần che lốt ma ranh 
nhân danh thiện tâm làm điều ác đức 
rao vị nhân sinh để bán món vị mình 

Cần lưu ý 
có lắm nghề lạ lắm 
nghề mánh mung cứa cổ bóp hầu nhau 
nghề chửi đổng, nghề ngổi lê, nghề vu cáo 
nghề ăn cắp lòng tin và chẹt họng đồng bào 
có cả nghề siêu nghề gọi là nghề không làm gì cả 
thọc gậy bánh xe cũng một thứ nghề... 

Bộ sưu tập những điều ngang trái ấy 
phù chú ma tà ru tiềm lực ngủ mê 

*** 

Tôi muốn được làm tiếng hát của em 
tiếng trong sáng của nắng và gió 
tiếng chát chúa của máy và búa 
tiếng dẻo dai đòn gánh nghiến trên vai 
tiếng trần trụi của lưỡi cuốc 
lang thang 
khắp đất nước 
hát bài hát 


ĐÁNH THỨC TIỀM LỰC...


Tp. Hồ Chí Minh 1980-1982 

Nguồn: Nguyễn Duy, Mẹ và Em, Nxb Thanh Hóa, 1987

Chia sẻ bài viết của bạn qua:

loading...
loading...