thứ 724022018

bantintuvan24.7@gmail.com

Quay về Bạn đang ở trang: Home Kiến thức phổ thông LỊCH SỬ Lịch sử thế giới Cuộc cách mạng KH- CN

Cuộc cách mạng KH- CN

Được đăng ngày Thứ ba, 05 Tháng 2 2013 02:50
loading...

Chia sẻ bài viết của bạn qua:

Hỏi : Anh (chị) hãy trình bày những hiểu biết của mình về cuộc cách mạng KH- CN: 

Nguồn gốc của cuộc cách mạng khoa học – kỹ thuật lần thứ hai.

Các giai đoạn phát triển của cuộc cách mạng khoa học – kỹ thuật ?

Trong suốt quá trình phát triển của lịch sử xã hội trên các lĩnh vức khoa học kỹ thuật, nhân loại đã trải qua các cuộc cách mạng lớn nào? so với cuộc cách mạng công nghiệp trước đây, cuộc cách mạng KH- KT hiện nay cá những điểm nào khác nhau cơ bản gì?

Nội dung ? thành tựu ?

Tác động và xu thê toàn cầu hoá của cuộc cách mạng khoa học – công nghệ ?

(Câu hỏi thuộc chương trình Lịch sử - dành cho ôn thi HSG, TN THPT, CĐ ĐH môn Lịch Sử)

Trả lời:

1.Nguồn gốc.

 - Động lực và nguồn gốc sâu xa thúc đẩy cuộc cách mạng khoa học- kỹ thuât bùng nổ bắt nguồn từ yêu cầu cuộc sống con người cụ thể là yêu cầu của kỹ thuật và của sản xuất .

- Con người tồn tại và phát triển nên phải tìm cách giải quyết các vấn đề: dân số bùng nổ, tài nguyên ngày càng cạn kiệt, môi trường ô nhiễm bằng những phát minh khoa học – kỹ thuật (công cụ mới, năng lượng mới, vật liệu mới…).

- Những thành tựu khoa học - kỹ thuật cuối thé kỷ XIX, đầu thế kỷ XX đã tạo tiền đề và thúc đẩy sự bùng nổ của cuộc cách mạng khoa học – kỹ thuật lần hai.

- Chiến tranh thế giới thứ II bùng nổ là điều kiện để khoa học – kỹ thuật phát triển nhằm sáng chế ra nhưng vũ khí, phương tiện thông tin …

2. Các giai đoạn phát triển.

- Khoa học trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp, các phát minh đều bắt nguồn từ nghiên cứu khoa học.

- Các giai đoạn phát triển của cách mạng KH - CN:

Từ những năm 1940 – nửa đầu 1970

Từ cuộc khủng hoảng năng lượng năm 1973 đến nay.

3. Trong suốt quá trình phát triển của lịch sử xã hội, trên các lĩnh vực khoa học – kỹ thuật, nhân loại đã trải qua các cuộc cách mạng lớn nào ? so với cuộc cách mạng công nghiệp trước đây, cuộc cách mạng khoa học – kỹ thuật hiện nay có những điểm khác nhau cơ bản gì ?

- Cho đến nay nhân loại đã trải qua hai cuộc cách mạng lớn trong lĩnh vực KH – KT, đó là:

Ÿ Cuộc cách mạng công nghiệp ở thế kỷ XVIII- XIX.

Ÿ Cuộc cách mạng khoa học – kỹ thuật đang diễn ra từ năm 40 đến nay.

- Cuộc cách mạng khoa học – kỹ thuật hiện nay không phải là Cuộc cách mạng khoa học – kỹ thuật đơn thuần như thế kỷ XVIII mà là sự kết hợp chặt chẽ cách mạng khoa học và cách mạng kỹ thuật thành một thể thống nhất .

- Hai yếu tố khoa học và kỹ thuật không tách rời nhau, mà kết hợp chặt chẽ nhau tạo thành một sức mạnh tổng hợp thúc đẩy cách mạng khoa học và cách mạng kỹ thuật cùng phát triển với tốc độ nhanh chóng, quy mô rộng lớn và đạt được nhiều thành tựu kỳ diệu chưa từng thấy trong lịch sử nhân loại.

- Ngày nay, khoa học đã trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp:

Thời gian từ phát minh khoa học đến ứng dụng vào sản xuất ngày càng rút ngắn.

Hiệu quả kinh tế ngày càng cao của công tác nghiên cứu khoa học.

 4. Nội dung.

- Tự động hóa cao với sự ra đời của máy tính điện tử.

- Cuộc cách mạng khoa học – kỹ thuật diễn ra một cách rộng lớn phong phú trong mọi ngành, mọi lĩnh vực, giúp cho kỹ thuật phát triển và là nền móng của tri thức :

Khoa học cơ bản (Toán, lý, hóa, sinh) là cơ sở lý thuyết cho các ngành khoa học khác, cho kỹ thuật phát triển.

Cuộc cách mạng khoa học – kỹ thuật đã và đang nghiên cứu, phát minh ra nhiều ngành khoa học mới: khoa học vũ trụ, khoa học du hành vũ trụ …Những ngành mới kết hợp khoa học tự nhiên với kỹ thuật mới như điều khiển học, phân tử học.

Giải quyết những vấn đề bức thiết về khoa học – kỹ thuật nhằm đáp ứng cuộc sống của con người trên các phương hướng sau :

ü Phương hướng tự động hóa và thay đổi cơ bản các điều kiện lao động của con người để nâng cao năng suất lao động .

ü Tìm tòi công cụ sản xuất, năng lượng, vật liệu mới.

ü Trị bệnh, ô nhiễm môi trường, lương thực, thực phẩm, chinh phục vũ trụ để phục vụ cho cuộc sống trên trái đất.

 5. Thành tựu:

- Trong lãnh vực khoa học cơ bản: toán học, vật lý, hóa học, sinh học ….đều có những thành tựu, những phát minh hết sức quan trọng đánh dấu những bước nhảy vọt chưa từng có.

- Những phát minh về công cụ sản xuất mới quan trọngvà có ý nghĩa nhất là: máy tính máy tự động và hệ thống máy tự động, người máy (robot) ngày càng được sử dụng rộng rãi .

- Tìm ra những nguồn năng lượng mới hết sức phong phú, vô tận: năng lượng nguyên tử, năng lượng nhiệt hạch năng lượng mặt trời, năng lượng thủy triều…

- Sáng chế ra vật liệu mới trong tình hình nguồn vật liệu tự nhiên cạn kiệt, như chất polyme ( chất dẻo ) thực phẩm nhân tạo…

- Thực hiện cuộc “cách mạng xanh” trong nông nghiệp, nhờ đó con người có phương hướng khắc phục vấn đề thiếu lương thực, thực phẩm, công nghệ sinh học đang là ngành mũi nhọn và trọng điểm nhất.

- Đạt được những tiến bộ thần kỳ trong giao thông vận tải và thông tin liên lạc: máy bay siêu âm khổng lồ, tàu siêu tốc ,phát sóng qua vệ tinh…

- Thành tựu kỳ diệu trong chinh phục vũ trụ: thám hiểm mặt trăng và một số hành tinh trong hệ mặt trời, ngành khoa học nghiên cứu không gian ra đời.

6. Tác động của cách mạng khoa học - công nghệ.

- Về sản xuất và kinh tế, cho phép thực hiện những bước nhảy vọt chưa từng thấy của lực lượng sản xuất và năng suất lao động; làm thay đổi vị trí, cơ cấu các ngành sản xuất, làm xuất hiện các vùng và các ngành công nghiệp mới… cho phép tạo ra những sản phẩm mới, tiện nghi hơn, các nhu cầu tiêu dùng mới, làm cho đời sống con người được cải thiện, từng bước nâng cao mức sống.

- Làm thay đổi về cơ bản cơ cấu dân cư, xu hướng tăng lao động công nghiệp, dịch vụ ,lao động nông nghiệp giảm dần.

- Đưa loài người chuyển sang nền văn minh mới (Văn minh trí tuệ) và đang đặt ra những thay đổi mới trong sự nghiệp giáo dục đào tạo ở các quốc gia.

- Làm cho nền kinh tế thế giới mang tính quốc tế hoá cao, hình thành thị trường toàn cầu, vừa cạnh tranh khốc liệt vừa hợp tác hoà bình.

- Cuộc cách mạng khoa học – công nghệ do con người làm chủ. Nếu sử dụng hướng thiện sẽ mang lại nguồn lực và sức mạnh to lớn . Ngược lại nếu sử dụng không vì lợi ích phát triển của con người thì dẫn đến sự tàn phá không thể lường trước được như vũ khí huỷ diệt; bên cạnh đó là nạn ôi nhiễm môi trường, bệnh tật, tai nạn giao thông, lao động…

7. Xu thế toàn cầu hoá và ảnh hưởng của nó.

Từ đầu những năm 90 của thế kỷ XX, trên thế giới đã diễn ra quá trình toàn cầu hoá với những mối quan hệ ràng buộc và phụ thuộc lẫn nhau giữa các tập đoàn kinh tế thế giới.

- Những biểu hiện của toàn cầu hoá:

+ Sự phát triển nhanh chóng của các quan hệ thưông mại quốc tế.

+ Sự phát triển và ảnh hưởng của các công ty xuyên quốc gia (Hiện nay trên thế giới có khoảng hơn 500 công ty xuyên quốc gia kiểm soát ¾ giá trị thương mại toàn cầu).

+ Hợp nhất và sáp nhập các công ty thành những tập đoàn kinh tế khổng lồ tăng cường khả năng cạnh tranh.

+ Sự ra đời các liên minh kinh tế, tài chính thế giới và khu vực tiêu biểu như; Liên minh Châu Âu EU, Hiệp hội các nước Đông Nam Á (ASEAN), Thương mại tự do Bắc Mỹ (NAFTA), Diễn đàn kinh tế châu Á – TBD (APEC)…

- Vai trò của toàn cầu hoá:

+ Mặt tích cực:

 Toàn cầu hoá là xu thế khách quan mang tính tất yếu không thể đảo ngược, nó thúc đẩy nền kinh tế phát triển trên phạm vi thế giới.

+ Mặt hạn chế:

 Toàn cầu hoá tạo ra những mặt mang tinh tiêu cực như sự cạnh tranh quyết liệt, dẫn đến nguy cơ mất ổn định về chính trị, văn hoá- xã hội làm mất dần bản sắc văn hoá của dân tộc, làm tăng khoảng cách giàu- nghèo .

+ Toàn cầu hoá vừa là thời cơ vừa là thách thức cho mỗi quốc gia dân tộc

- Thời cơ: Trong bối cảnh nền kinh tế thế giới ngày nay, đã chứng tõ sự tiến bộ vượt bậc của khoa học – công nghệ. Với xu thế hội nhập vói nền kinh tế thế giới, cơ hội đang đến gần khi Việt Nam gia nhập WTO, có cơ hội nhanh chóng rút ngắn khoảng cách về khoa học công nghệ, chúng ta tiếp thu những thành tựu khoa học của các nước tiên tiến nhằm hiện đại hoá đất nước…

- Thách thức: Trong công cuộc CNH- HĐH đất nước ở Việt Nam hiện nay, muốn thành công thì vai trò của khoa học kỹ thuật có ý nghĩa quyết định. Vì trong qúa trình hội nhập cũng dễ bị hoà tan, do nền kinh tế nước ta còn nhiều khó khăn, kỹ thuật sản xuất yếu kém .

Vì vậy chúng ta cần nắm bắt thời cơ ra sức học tập để nắm vững khoa học công nghệ cao của thế giới.

CTV Bản tin tư vấn - Nhà giáo Dương Việt Á

Trả lời mang tính tham khảo

Tải bộ câu hỏi và trả lời về Lịch sử thế giới hiện đại tại đây

Chia sẻ bài viết của bạn qua:

loading...
loading...